در تاریخ ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، ایالات متحده و اسرائیل مجموعه‌ای هماهنگ از حملات هوایی را علیه چندین شهر ایران آغاز کردند؛ حملاتی که نقطه آغاز یکی از جدی‌ترین تشدیدهای نظامی در منطقه طی سال‌های اخیر محسوب می‌شود. موج نخست این حملات بر پایتخت، تهران، متمرکز بود و اهدافی همچون رهبر کبیر ایران، آیت‌الله علی خامنه‌ای، به‌همراه چندین مقام ارشد نظامی و سیاسی را دربر گرفت که به ترور آنان انجامید و موجی از نگرانی و هراس گسترده را در سراسر کشور برانگیخت. گستره، دقت و زمان‌بندی این حملات اولیه نشان می‌داد که این اقدام نه یک عملیات محدود یا نمادین، بلکه مرحله آغازین یک کارزار نظامی گسترده و مستمر است.

با ادامه خصومت‌ها در روزهای پس از آن، دامنه جغرافیایی حملات از پایتخت فراتر رفت و مناطق متعددی را دربر گرفت؛ امری که نشان‌دهنده تشدید سریع در شدت و گستره عملیات بود. آنچه در ابتدا به‌عنوان حملات هدفمند علیه چهره‌های بلندپایه و مراکز راهبردی به نظر می‌رسید، به‌تدریج به الگویی از عملیات تبدیل شد که به‌طور فزاینده‌ای محیط‌های غیرنظامی و زیرساخت‌های شهری را تحت تأثیر قرار داد. محله‌های مسکونی، خدمات عمومی و زیرساخت‌های حیاتی در معرض موج انفجار، آتش‌سوزی و خسارات غیرمستقیم قرار گرفتند و زندگی روزمره میلیون‌ها شهروند عادی مختل شد. این گذار از اقدام نظامی هدفمند به تأثیرات گسترده اجتماعی نشان‌دهنده آن است که چگونه این مخاصمه به‌سرعت از چارچوب‌های متعارف میدان نبرد فراتر رفت و شروع به بازشکل‌دهی چشم‌انداز انسانی در ایران کرد. در همین راستا این نوشتار در پی آن است که ارزیابی‌ای جامع از منظر حقوقی و بشردوستانه از این مخاصمه ارائه دهد؛ با بررسی میزان انطباق آن با حقوق بین‌الملل و مستندسازی تأثیرات آن بر غیرنظامیان، میراث فرهنگی، نظام‌های سلامت و محیط زیست.

 

برای مطالعه متن کامل این یادداشت به اینجا مراجعه کنید...