در این گفت و گوی تخصصی، پدیده پناهندگی در عراق و خاورمیانه به‌مثابه یک بحران‌ انسانی واکاوی می‌شود؛ بحرانی که در آن سرنوشت پناهندگان سوریِ ساکن اردوگاه‌های عراق، بازگشت‌های اجباری مغایر با قواعد حقوق بین‌الملل و تداوم شرایط ناامن و ناپایدار، تصویری روشن از شکنندگی حمایت‌های حقوقی ارائه می‌دهد. هم‌زمان، فاجعه‌ای که جامعه ایزدی پس از حملات داعش در سال ۲۰۱۴ تجربه کرده است، نه‌تنها مصداق آشکار نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت به شمار می‌رود، بلکه پیامدهای روانی، اجتماعی و امنیتی آن همچنان روند بازسازی و بازگشت پایدار به سنجار را با موانع جدی مواجه ساخته است. در کنار این موارد، وضعیت پناهندگان عراقی در کشورهای همسایه و اروپا نیز بازتابی از دهه‌ها جنگ، بی‌ثباتی سیاسی و ضعف ساختارهای حقوقی است که به بازتولید آسیب‌پذیری، تبعیض و ناامنی انجامیده و کرامت انسانی این گروه‌ها را به‌طور مستمر تهدید می‌کند. برآیند این چالش‌ها نشان می‌دهد که بحران پناهندگان در عراق صرفاً یک مسئله انسانی یا امنیتی نیست، بلکه معیاری اساسی برای سنجش میزان تعهد دولت‌ها و جامعه بین‌المللی به اصول بنیادین حقوق بشر، اصل منع بازگرداندن اجباری و مسئولیت حمایت از قربانیان خشونت‌های جمعی است. این گفت‌وگو تأکید دارد که فقدان قوانین جامع ملی، ضعف هماهنگی نهادی، نبود عدالت انتقالی مؤثر و کاستی‌های جدی در بازسازی زیرساخت‌ها، مانع شکل‌گیری راه‌حل‌های پایدار شده است. از این‌رو، تنها از رهگذر اصلاح چارچوب‌های حقوقی، تقویت سازوکارهای پاسخ‌گویی، مشارکت فعال جوامع آسیب‌دیده، بهبود شرایط اردوگاه‌ها و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی می‌توان زمینه بازگشت امن، داوطلبانه و کرامت‌محور را فراهم ساخت و از تداوم چرخه‌های بی‌ثباتی و نقض حقوق بنیادین جلوگیری کرد.

برای مطالعه متن کامل مصاحبه، می‌توانید به اینجا مراجعه کنید...