در دهه‌های اخیر، امنیت انسانی به یکی از محورهای اساسی در مطالعات بین‌الملل و حقوق بشر تبدیل شده است. مفهوم امنیت انسانی فراتر از امنیت نظامی و ملی است و شامل حفاظت از جان، سلامت، معیشت و حقوق بنیادین افراد می‌شود. بااین‌حال، جهان معاصر با تهدیداتی مواجه است که مرزهای سنتی امنیت را فراتر برده‌اند. گسترش تسلیحات کشتارجمعی، شامل سلاح‌های هسته‌ای، شیمیایی و بیولوژیک، به همراه بحران‌های زیست‌محیطی، فناوری‌های نوین و تهدیدات سایبری، شبکه‌ای پیچیده از مخاطرات را ایجاد کرده‌اند که امنیت جمعی و فردی انسان‌ها را هم‌زمان تهدید می‌کند. پیچیدگی این تهدیدات از آنجا ناشی می‌شود که پیامدهای آن‌ها محدود به زمان یا مکان خاص نیست و اثرات بلندمدت و غیرمستقیم بر جوامع، اقتصاد، محیط‌زیست و ساختارهای اجتماعی دارد. از سوی دیگر، نظام حقوق بین‌الملل با چالش‌هایی جدی در زمینه پیشگیری، نظارت و پاسخ‌دهی مواجه است؛ فقدان شفافیت، محدودیت‌های اجرایی و تضاد منافع دولت‌ها، کارایی مقررات موجود را کاهش داده است. این شرایط ضرورت رویکردی جامع، میان‌رشته‌ای و چندلایه را آشکار می‌کند که ابعاد انسانی، حقوقی، محیط زیستی و فناوری را هم‌زمان مدنظر قرار دهد. در راستای بررسی این مسئله پیچیده و یافتن راهکارهای حقوقی و عملی برای کاهش تهدیدات تسلیحات کشتارجمعی، مصاحبه‌ای با دکتر مسعود راعی، استاد تمام حقوق بین‌الملل، ترتیب داده شد تا تحلیل‌ها و پیشنهادهای ایشان در جهت فهم دقیق و کاربردی این پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم این چالش به جامعه علمی ارائه شود. براین‌اساس مصاحبه حاضر در سه محور تأثیرات چندبعدی تسلیحات کشتارجمعی بر امنیت انسانی؛ همگرایی تهدیدات نوین، فناوری، محیط‌زیست و سلاح‌ها و چالش‌های نظام حقوق بین‌الملل در زمینه عدالت و حمایت از قربانیان سامان یافته است.

 

برای مطالعه متن کامل مصاحبه، می‌توانید به اینجا مراجعه کنید...