فضای مجازی، با وجود تسهیل ارتباطات، بستری برای ظهور و گسترش اشکال جدیدی از پرخاشگری است که امنیت روانی و اجتماعی کاربران را به شدت تهدید می‏کند. بر اساس تجزیه و تحلیل سازوکارهای روان‏‌شناختی و اجتماعی، مشخص می‌شود که قرار گرفتن در معرض سخنان نفرت‌‏انگیز، منجر به افزایش اضطراب، انزوا و کاهش اعتماد عمومی می‏‌شود. نتایج مورد انتظار نشان می‌دهد که این تأثیرات نه تنها قربانیان مستقیم را درگیر می‏‌کند، بلکه ناظران غیرمستقیم را نیز تحت تأثیر قرار داده و در نهایت، اعتماد عمومی به محیط آنلاین و حتی جامعه واقعی را تضعیف می‏‌نماید. در این بین مداخله‌‏های سیستمی و آموزشی برای مقابله با این پدیده می‌‏توانند اثرگذار باشند.

تعریف فضای مجازی و نقش آن در زندگی مدرن در دو دهه اخیر، نشان می‏دهد که فضای مجازی (Cyber Space) از یک ابزار ارتباطی صرف به یک بستر حیاتی برای تعاملات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی تبدیل شده است. این فضا، با فراهم آوردن امکان ارتباطات گسترده و فوری، هویت‏های جدیدی را شکل داده و مشارکت مدنی را دموکراتیزه کرده است. با این حال، این محیط دیجیتال فاقد ساختارهای سنتی نظارتی است که در تعاملات رودررو وجود دارند که این امر باعث شده است برخی از آسیب‌‏های اجتماعی، از جمله سخنان نفرت پراکن، در مقیاسی بی‏‌سابقه رشد کنند. از منظر آکادمیک، نفرت‌پراکنی (Hate Speech) فراتر از بیان یک نظر مخالف است؛ این محتوا هدف‌مندانه برای تضعیف کرامت انسانی و مشروعیت وجودی گروه هدف طراحی شده است. طبقه‌‏بندی‌‏های رایج شامل سخنان نفرت‏‌آمیز نژادپرستانه، زن‏‌ستیزانه و مذهبی علیه جامعه مورد نظر است. ازاین‌‏رو اهمیت این موضوع در تأثیر آن بر سلامت روان جامعه دیجیتال نهفته است. نادیده گرفتن این پدیده، به معنای پذیرش یک محیط آنلاین نامناسب است که مشارکت فعال و تبادل نظر سالم را مختل می‏‌سازد. به این ترتیب و بر اساس تجزیه و تحلیل دقیق سازوکارهای روان‌شناختی و اجتماعی، مواجهه با این محتوا، احساس امنیت اجتماعی کاربران را تضعیف می‏‌کند. در نتیجه قرار گرفتن مکرر در معرض نفرت‌پراکنی، سطح اضطراب و پارانویای اجتماعی را به صورت قابل توجهی افزایش می‏‌دهد.

 

برای مطالعه متن کامل این یادداشت به اینجا مراجعه کنید...