مجموعه مصاحبه‌های تخصصی «حقوق بشر در آزمون جنگ علیه ایران»، تلاشی آکادمیک از سوی گروه پژوهشی حقوق بشر دانشگاه اصفهان است که با اتکا بر مؤلفه‌های جهان‌شمول حقوق بین‌الملل، در پی تبیین و واکاوی ابعاد مختلف حقوق بشری مخاصمه مسلحانه آمریکا و اسرائیل علیه ایران در سال 2026 می‌باشد. این مجموعه بین‌المللی با بهره‌گیری از گفت‌وگوهای ژرف با استادان برجسته دانشگاهی، حقوقدانان، وکلا، پژوهشگران و کنشگران علمی-اجرایی، می‌کوشد از سطح تحلیل‌های صرفاً توصیفی فراتر رفته و به لایه‌های هنجاری، تفسیری و ساختاری این منازعه در چارچوب نظم حقوق بین‌الملل معاصر ورود کند. در این چارچوب، هر مصاحبه بر یکی از گره‌های مفهومی و حقوقی بنیادین متمرکز می‌شود؛ از جمله قواعد حاکم بر توسل به زور در حقوق بین‌الملل عرفی و منشور ملل متحد و نیز بررسی حدود و ثغور مفهوم دفاع مشروع، امکان یا امتناع توسعه آن به اقدامات پیش‌دستانه یا پیشگیرانه و نسبت آن با رویه دولت‌ها و دکترین‌های معاصر. افزون بر آن، مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها در قبال اعمال متخلفانه، معیارهای انتساب رفتار و پیامدهای نقض قواعد آمره بین‌المللی نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. در امتداد این مباحث نیز، بخش مهمی از مجموعه به حقوق بین‌الملل بشردوستانه اختصاص دارد؛ به‌ویژه اصول بنیادین تمایز، تناسب و احتیاط در حمله و نحوه اعمال آن‌ها در بستر مخاصمات پیچیده و چندلایه معاصر. در همین راستا، در مصاحبه حاضر با خانم برنادت زیدان، وکیل استرالیایی و متخصص حوزه حقوق بشر، به‌طور خاص به ابعاد حقوقی توسل به زور و نیز مفهوم و معیارهای تحقق «نسل‌کشی» پرداخته شده است؛ با تمرکز بر صورت‌بندی این مفاهیم در پرتو تحولات ناشی از مخاصمات اخیر و پیامدهای حقوقی آن در پرونده‌های مرتبط با منطقه، به‌ویژه در لبنان. در چارچوب این گفت‌وگو، مباحث مطروحه حول محورهای زیر سامان یافته‌اند: 

نخست، تحلیل حقوقی توسل به زور در پرتو ماده ۲(۴) منشور ملل متحد و حدود استثنائات آن ذیل ماده ۵۱، همراه با ارزیابی ادعاهای مرتبط با دفاع مشروع و مناقشات پیرامون تفسیر موسع آن در رویه معاصر؛ دوم، بررسی مفهوم نسل‌کشی و معیارهای حقوقی احراز آن در حقوق بین‌الملل کیفری و نسبت آن با وضعیت‌های مخاصمه جاری؛ سوم، تبیین جایگاه حقوق بین‌الملل بشردوستانه در حمایت از غیرنظامیان، زیرساخت‌های حیاتی و ارزیابی مشروعیت حملات در پرتو اصول تمایز، تناسب و احتیاط؛ و نهایتاً، بررسی مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها و مسئولیت کیفری افراد، به‌همراه نقش ادله نوین، مستندسازی دیجیتال و نهادهای علمی و مدنی در فرآیند پاسخگویی و پیگیری نقض‌های حقوقی.

 

برای مطالعه متن کامل این مصاحبه به اینجا مراجعه کنید...