حمایت از غیرنظامیان، به‌ویژه کودکان و مراکز آموزشی، یکی از بنیادی‌ترین اصول حقوق بشردوستانه بین‌المللی در مخاصمات مسلحانه به شمار می‌رود. با وجود توسعه قواعد حقوقی و پیشرفت فناوری‌های نظامی، جنگ‌های معاصر همچنان با وقایعی همراه هستند که پرسش‌های جدی درباره میزان کارآمدی سازوکارهای حفاظت از غیرنظامیان، دقت فرایندهای هدف‌گیری و مسئولیت‌پذیری بازیگران درگیر ایجاد می‌کنند. در سال‌های اخیر، اتکای روزافزون نیروهای نظامی به سامانه‌های اطلاعاتی، تحلیل داده‌های حجیم و فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، ضمن افزایش توان عملیاتی، نگرانی‌های تازه‌ای را درباره احتمال بروز خطا، کیفیت داده‌های مورداستفاده، میزان نظارت انسانی بر تصمیمات نظامی و آثار این فناوری‌ها بر رعایت اصول بنیادین حقوق بشردوستانه بین‌المللی پدید آورده است. در چنین بستری، حمله به مدرسه میناب در جریان نخستین روز حملات نظامی ایالات متحده و رژیم اسرائیل علیه ایران (1404-1405)، به یکی از مهم‌ترین نمونه‌های قابل‌بررسی از منظر حقوقی، انسانی و فناورانه تبدیل شده است. این واقعه، افزون بر ابعاد گسترده انسانی، زمینه‌ای برای ارزیابی عملکرد سازوکارهای هدف‌گیری، چگونگی رعایت اصول تفکیک، تناسب و احتیاط و همچنین بررسی نقش فناوری‌های نوین در تصمیم‌گیری‌های نظامی فراهم می‌آورد. ازاین‌رو، گزارش حاضر می‌کوشد با نگاهی تحلیلی، ابعاد مختلف این حادثه را در پرتو قواعد حقوق بشردوستانه بین‌المللی، چالش‌های ناشی از به‌کارگیری فناوری‌های نوین در جنگ و الزامات پاسخگویی در قبال حملات علیه غیرنظامیان مورد بررسی قرار دهد.

 

برای مطالعه متن کامل این یادداشت به اینجا مراجعه کنید...